İznik Gölü’nün güney kıyısında yer alan Müşküle köyü, Roma’dan Bizans’a, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan kesintisiz bir iskân tarihiyle Marmara’nın en özgün kırsal yerleşimlerinden biridir. Köy; kerpiç ve ahşap yoğunluklu geleneksel konutları, coğrafi işaretli tarım ürünleri ve yaşayan somut olmayan kültürel mirasıyla bütüncül bir miras alanı sunmaktadır.

Bu çalışma, Müşküle’nin yerleşim dokusu ve geleneksel konutlarını mimari açıdan belgelemektedir. Yapı-parsel ilişkisi, yapım tekniği, plan tipolojisi ve cephe özellikleri gibi unsurlar incelenmekte; yerel halkla gerçekleştirilen mülakatlar aracılığıyla koruma sorunları ve toplumsal bellek de değerlendirilmektedir.

Bulgular, köydeki geleneksel yapıların büyük ölçüde kullanımda olduğunu, ancak ekonomik güçlükler ve bilgi eksikliği nedeniyle özgünlük kaybı yaşandığını ortaya koymaktadır. Makale, Müşküle’nin mimari, tarımsal ve kültürel mirasının bütüncül ve katılımcı bir koruma anlayışıyla ele alınması gerektiğini savunmaktadır.