Toplumların mutfak kültürü, yalnızca beslenme alışkanlıklarının değil; inançların, törenlerin, dayanışma ve yaşam kültürünün taşıyıcısıdır. Müşküle’ nin yemekleri bu bakımdan sıradan tarifler olmanın ötesinde, köy yaşamının döngüsüne sıkı sıkıya bağlı anlamlar taşır.
Burada derlenen yemeklerin bir kısmı yalnızca belirli günlere aittir ve o günün dışında yapılmaz. Harmanlar Çorbası bunun en belirgin örneğidir: Hıdrellez’de, bugün okulun bulunduğu eski harman alanında bütün köy halkının katkısıyla ortaklaşa pişirilir. Her hane malzemenin bir bölümünü getirir; yemek, paylaşımın kendisi olur. Adağı olanlar ya da bir felakete uğrayanlar da bu çorbayı pişirerek dağıtır, sofradan önce bir ritüel, bir toplumsal sözleşmedir.
Bir kısmı ise özel geçiş törenlerine eşlik eder. Paşa Küngü bayramlarda yapılır; kız tarafının oğlan evine götürdüğü bu tatlı, iki aile arasındaki ilişkiyi pekiştiren bir jest olarak anlam kazanır. Bu tariflerin yazıya geçirilmesi de benzer bir niyetle yapılmıştır; sözden önce yaşanan, yaşandıkça anlam kazanan bu kültür unutulmadan bir sonraki kuşağa Müşküle’nin bu köklü kültürünü yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla yazıya geçirilmiştir.
HARMANLAR ÇORBASI
Malzemeler:
2 su bardağı haşlanmış nohut
1 adet büyük boy soğan
2 çay kaşığı domates salçası
1 tatlı kaşığı kırmızıbiber
1 çay kaşığı tuz
2 litre su
1 çay bardağı sıvı yağ
Taze soğan ve nane
Hamuru için: 1 tatlı kaşığı tuz, un ve su
Yapılışı:
Portakal büyüklüğünde hamur, kulakmemesi kıvamında yoğrulur. Büyükçe açılır. Kibrit kutusu büyüklüğünde kesilir. Soğan kıyılır; salça, tuz ve kırmızıbiber katılarak tencerede kavrulur. Daha sonra nonut ve su katılarak suyun kaynaması beklenir. Su kaynarken hamurlar katılır ve 5 dakika kısık ateşte pişirilir. 10 dakika dinlenmeye bırakılır. Üzerine taze nane ve soğan doğranır. Afiyetle yenir.
Bilgi:
Diğer adı Hıdırellez Çorbası’dır. Bugün okulumuzun bulunduğu geniş alana Harmanlar denir. Eskiden hıdırellez günü bu alanda çorba pişirilerek köy halkına dağıtılırmış. Çorbamız adını buradan alıyor. Harmanlar çorbası yalnızca hıdırellez günü yapılır. Yapılışına bütün köy halkı katkıda bulunur. Kimi nohutunu, kimi ununu, kimi tuzunu getirir. Ayrıca adağı olanlar ya da bir felakete uğrayanlar pişererek insanlara dağıtırlar. Yemekten öte bizim için bir paylaşım örneğidir.
ŞİPLEME
Malzemeler:
1 adet tavuk
1 su bardağı sıvı yağ
Tuz
Hamuru için
Un, su ve tuz
Yapılışı:
Tavuk yağ, su ve tuz katılarak haşlanır. Hamur, kulakmemesi kıvamında yoğurulur. Hamurdan parçalar koparılarak açılır. Açılan hamurlar sac üzerinde pişirilir. Soğumamaları için beze sarılır. Haşlama suyunun üzerindeki yağlar kaşıkla bir tabağa alınır. Tavuk kemiklerinden ayrılır ve etler elle küçük parçalara ayrılır. Bazlamalar tavuk suyuna batırılır ve siniye serilir. Üzerine ayırığımız yağdan bir kaşık dökülür ve tavuk eti serpilerek rulo şeklinde sarılır. Sıcakken yenmesi gereklidir.
Bilgi:
Köyümüzün baş yemeklerinden biridir. Eskiden her yıl mutlaka kaz etiyle yapılıp yenir ve bunun insanı hastalıklardan koruduğuna inanılırmış. Son yıllarda yılbaşında hindi etiyle yapılıp tüketilmeye başlandı.
DAVUL PAŞA
Malzemeler:
Yarım kilo kıyma
1 su bardağı pirinç
1 yumurta
1 baş soğan
1 patates
1 çorba kaşığı salça
1 çay kaşığı kekik
Tuz
Kırmızıbiber
Sıvıyağ
Yapılışı:
Pirinç, soğuk suyla yıkanır ve bir kap içerisine alınır. Pirincin içerisine kıyma, yumurta, tuz, kekik ve 1 çorba kaşığı un katılarak iyice yoğrulur. Bir tepsiye un serpilir. Karışımdan bilye büyüklüğünden parçalar koparılarak avuç içiyle yuvarlanır ve tepsiye dizilir. Dizme işlemi bittikten sonra tepsi sallanarak topların una bulanması sağlanır. Tencereye yağ konur, ince kıyılmış soğan katılarak kavrulur. Daha sonra tuz, kırmızıbiber ve salça katılarak kavrulur. 1.5 litre su katılır ve kaynaması beklenir. Kaynarken toplar ve kuşbaşı doğranmış patates katılır. Toplar kaşıkla ikiye bölünüyorsa pişmiş demektir.
Bilgi:
Maharet isteyen bir yemektir. Topların kaynama sırasında dağılmaması gerekir. Bu yüzden herkes yapmaya cesaret edemez. Çok sık yapılmayan bir yemektir.
TEPSİ MANTISI
Malzemeler:
Küçük doğranmış yarım kilo dana eti
2 adet soğan
2 çorba kaşığı domates salçası
1 çay bardağı sıvıyağ
1 tatlı kaşığı kırmızıbiber
Yarım çorba kaşığı tuz
3 litre su
Hamuru için:
Su, tuz ve un
Yapılışı:
Hamur kulakmemesi kıvamında yoğurulur. Üçe bölünür ve açılır. Açılan hamurlar kibrit kutusu büyüklüğünde kesilir ve mantı şekli verilir. Şekillendirilen hamurlar tepsiye dizilir ve fırında kurutulur. Tencereye yağ konur. İçine ince doğranmış soğan, et, salça, kırmızıbiber ve tuz katılarak kavurulur. Ardından su katılır ve kaynaması beklenir. Kaynarken içine hamurlar katılır ve kısık ateşte 15 dadika kadar pişirilir. Tabağa alınır ve üzerine karabiber serpilerek yenir.
Bilgi:
Tepsi hamuru da denir. Köyümüze özgü bir mantı türüdür.
YAMRULU YUMRULU KÖFTE
Malzemeler:
Yarım kilo yağsız dana eti
2 baş soğan
5 diş sarımsak
1 çorba kaşığı kekik
1 çorba kaşığı tuz
Un
Sıvıyağ
Yapılışı:
Et, keskin bir bıçakla fındık içi büyüklüğünde doğranır, soğan ve sarımsaklar ayıklanarak çok ince doğranır, domates kabukları soyularak doğranır, yumurta kırılır, kekik, tuz, un, karbonat katılarak kulak memesi kıvamında yoğrulur. Hamurdan avuç içi büyüklüğünden parçalar kopartılarak yassı şekil verilir, tavada kızgın yağda kızartılır. Sıcak olarak servis yapılır.
Bilgi: Yamrulu Yumrulu Köfte hazırlaması kolay, doyurucu bir yemek olduğu için ana yemeklerde, ara öğünlerde ve zeytin zamanı zeytine gidenlere pişirilmektedir.
LOKMA
Malzemeler:
-500 Gr Un
-1 Su Bardağı Süt
-1 Yemek Kaşığı Tuz
-1 Litre Zeytinyağı
-1 Yemek Kaşığı Şeker
-3 Su Bardağı Su
-2 Adet Yumurta
-1 Paket Kuru Maya (21 Gr)
Yapılışı:
Yumurtalar karıştırma kabına kırılır, süt, su ile inceltilmiş maya, şeker, tuz, su yoğrularak yumuşak bir hamur elde edinceye kadar un ilave edilerek karıştırılır, oda sıcaklığında mayalanması için hamur kabının üzerine bez serilerek bekletilir. Mayası gelen hamurdan avuç içi büyüklüğünde parçalar alınarak halka şekline getirilir, derin bir kabın içine dökülen kızgın yağın içine atılarak pişirilir. Bütün hamur bu şekilde pişirilerek, sıcak olarak servis edilir.
Bilgi: Lokma, özel günlerde, hayır yemeklerinde, Cuma günleri, kandil gecelerinde ve kına gecesi (lokum, zeytin, köpük helva üçlemesi ile) pişirilen yemeklerdendir. Kahvaltı sofralarında, topluca yenen yemekler dışında ölüm geleneklerinde “kabir lokması” olarak cenaze evi tarafından pişirilerek dağıtılan lokmanın geleneksel uygulamalar içinde önemli bir yeri vardır.
MENDİL BÖREĞİ
Malzemeler:
-6 Adet Üçgen Şeklinde Katlanmış Kuru Yufka
-Peynir/Beyaz Peynir veya Köy Peyniri
-1 Su Bardağı Zeytinyağı
-1 Kase Yoğurt
-Maydanoz
Yapılışı:
Kuru yufkalar ılık suda ıslatılarak yağlanmış tepsiye yerleştirilir, iç harcı için maydanoz doğranır, peynir ile karıştırılır, ıslatılmış olan yufkaların ortası açılarak içine harç yerleştirilir, tekrar kapatılarak yağlanmış olan fırın tepsisine konur, bütün yufkalar aynı şekilde doldurulduktan sonra, yoğurt ve zeytinyağı karıştırılarak yufkaların üzerine sürülür. Orta sıcaklıkta fırında yada tavada yaklaşık 30 dk. yufkaların üzeri kızarıncaya kadar pişirilir. Sıcak olarak servis yapılır.
Bilgi: Bu yemek genelde ramazan hazırlıkları öncesi yapılan yufka ile yapılır.
EKŞİLİ BALIK (ÇORBA)
Malzemeler:
-500 gr Ayıklanmış Sazan Balığı
-1 Diş Sarımsak
-2 Adet Soğan
-Yarım Demet Maydanoz
-1 Tatlı Kaşığı Nane
-1 Çorba Kaşığı Un
-1 Tatlı Kaşığı Tuz
-2 Çorba Kaşık Zeytinyağı
-1 Kaşık Domates Salçası
– 1 Adet Limon
Yapılışı:
Temizlenmiş sazan balığı bir tencerede sarımsak, ayıklanmış ve dört parçaya bölünmüş soğan, maydanoz ve yarım limon suyu ile kaynatılır. Hazırlanan balık suyu soğuduktan sonra malzemelerle birlikte kevgirden geçirilir. Başka bir tencerede yağ ve ince kıyılmış soğan kavrulurken un, salça ve balık suyu ilave edilerek kaynamaya bırakılır. Çorba kaynamaya başlayınca nane, tuz ve ayıklanmış balık etleri ilave edilir. Bu şekilde bir süre daha kaynatıldıktan sonra ocaktan alınır. Maydanoz ve limon suyu ile servis yapılır.
KEPEKLEME
Malzemeler:
1 Kilo Gördek Balığı
1 Limon
Kırmızı Toz Biber
Zeytinyağı
Taze Soğan Yaprağı
Kaya Tuzu
Maydanoz
Taze nane
Yapılışı:
Balıklar ayıklanmadan tencerenin içine alınır, üzerine tuz ve 3 su bardağı su dökülür, kısık ateşte kaynadıkça, tencere sallanarak karıştırılır, balıklar pişerken yeşillikler doğranarak bir kabın içine alınır. Balıklar pişince fazla suyu tencerenin kapağı aralanarak süzülür, balıklar ocağın üzerinde pişmeye devam ederken bir bardak su, zeytinyağı, toz kırmızı biber, limon suyu, doğranmış olan yeşillikler balıkların üzerine ilave edilerek tencerenin kapağı kapatılır, tencere sallanarak baharatların ve yeşilliklerin balıklarla özdeşleşmesi, karışması sağlanır. Balıklar soğumadan servis kabına dökülür, balıkların parçalanmasını önlemek için kaşık ile servis yapılmaz.
KISKI
Malzemeler:
-1 Adet Sazan Balığı
-2 Kaşık Zeytinyağı
-Tuz, Kırmızı Toz Biber
Yapılışı:
Sazan balığı başı gözdesinden ayrılmadan iç kısmı temizlenir. Ortasından kesilerek yayvan hale getirilir. Balığın üst kısmına bıçak ile küçük kesikler açılır, zeytinyağına toz kırmızı biber katılarak balığın her yerine sürülür. Tuzu serpildikten sonra 10 dakika bekletilir, tel ızgaranın içine yerleştirilerek odun ateşinde pişirilir. Bol yeşillikler ile servis yapılır.
GUGUCAK HELVASI
Malzemeler:
1 Litre Su
1 kg Şeker
Yeterince Un
Dövülmüş ceviz ya da fındık
Yapılışı:
Suya şeker katılarak 10 dakika kaynatılır. Kaynarken yavaş yavaş karıştırarak un eklenir ve kulak memesi kıvamına gelinceye kadar karıştırılarak pişirilir. Ceviz fazla ufaltılmadan dövülür ve siniye yayılır. Karışımdan çorba kaşığıyla allınarak cevizlerin üzerine dizilir. Ardından avuçla yuvarlanır.
Bilgi:
Diğer adı Yuvarlama’dır. Büyük-küçük tüm köy halkının severek tükettiği bir tatlıdır. Eskiden kışın evlerde sohbet etmek için toplanıldığında yapılırmış.
PAŞA KÜNGÜ
Malzemeler:
3 yumurta
Yarım çay bardağı süt
Alabildiğince un
Şerbeti için:
1 su bardağı su
2 su bardağı şeker
Birkaç damla limon
Yapılışı:
Hamur kulakmemesi kıvamında yoğurulur. Üç eşit parçaya ayrılır ve parçalar açılır. Dört parmak enliğinde şeritler halinde kesilir. Hamur şeritinin bir ucu çatalın arasına sıkıştırılır ve diğer uç elle tutulur. Kızgın yağ içerisinde çatal kendi etrafında döndürülerek hamur rulo şeklinde kızartılır. Tepsiye dizilir. Şerbet ılıtıldıktan sonra üzerine dökülür ve bol ceviz serpilir.
Bilgi:
Bir bayram tatlısıdır. Bayramlarda konuklara sunulmak üzere yapılır. Ayrıca kız tarafı bayramlarda ve güvey görme âdetinde bu tatlıyı yaparak oğlanevine götürür.
RAMAZAN TATLISI
Malzemeler:
1 su bardağı sıvı yağ
1 su bardağı nişasta
Alabildiğince un
Su
Yapılışı:
Nişasta su ile karıştırılır. Ardından yağ katılır ve un eklenerek kulakmemesi kıvamında yoğurulur. Hamurdan ceviz büyüklüğünde toplar alınarak avuç içiyle yuvarlanır ve şekil vermek için üzerine rende bastırılır. Yağlanmış tepsiye dizilir ve fırında kızarttılır. Fırından çıkar çıkmaz soğuk şerbet dökülerek tatlandırılır.
Bilgi:
Ramazana özgü bir tatlıdır. Eskiden Ramazanda yapılarak tüketilir ve bayramda konuklara ikram edilirmiş. Ne yazık ki artık yapılmıyor.
