Müşküle Zeytini

Müşküle Zeytini: İznik Gölü'nün Gizli Hazinesi

Asırlık çelebi ağaçlarından doğan, bölgesine has bir lezzet — Gemlik zeytininin öz yurdu sayılan Müşküle’nin eşsiz sofralık zeytini.

Müşküle zeytininin hikayesi, Kurtuluş Savaşı yıllarına dayanır. O dönemde köyün asıl geçim kaynağı olan dünyaca ünlü Müşküle üzümü hastalanınca köylüler, verimli topraklarını zeytine açtı. Bağlarda halihazırda yüzyıllarca var olan “Çelebi” adlı 450-500 yıllık zeytin ağaçları, Gemlik Zeytini ile aşılandı.

İşte bu birleşim; İznik Gölü’nden gelen nemli rüzgarlar, Katırlı Dağları’nın kireçli toprağı ve bölgenin kendine özgü mikroiklimi ile buluşunca bugün “Müşküle Zeytini” adını verdiğimiz üstün nitelikli çeşit ortaya çıktı. Bu yüzdendir ki bölgenin en iyi zeytini nerededir diye sorsanız “Müşküle” cevabını alırsınız.

Bilgi : "Çelebi zeytininin, iklimin, coğrafi koşulların ve İznik Gölü'nden gelen rüzgarların da etkisiyle Müşküle Zeytini adı verdiğimiz muhteşem bir çeşniye ve dayanıklılığa sahip üstün nitelikli bir tür ortaya çıkmıştır."

Müşküle zeytini, siyah sofralık zeytin sınıfında değerlendirilir. Tamamen olgunlaştıktan sonra elle toplanır; hiçbir kimyasal işleme tabi tutulmaz. Yalnızca su ve tuz kullanılarak salamura haline getirilen bu zeytin, katkı maddesi kullanılmaksızın doğal aromasını ve lezzetini korur.

Başlıca özellikleri şunlardır:

İnce kabuklu, bol etli ve küçük çekirdekli yapısı sayesinde çekirdeğinden kolayca ayrılır. Yüksek yağ oranı onu hem sofralık hem de zeytinyağı üretimi için değerli kılar. Kendine has aroması ve kıvırcık görünümüyle diğer Gemlik zeytinlerinden ayırt edilir. Elle toplandığı için makine hasarından uzak, doğallığını korumuş bir üründür.

Tüccarların en fazla rağbet ettiği köyler arasında Müşküle her zaman birinci sırada yer almıştır. Bunun sırrı, bölgenin ikame edilemez doğal koşullarında yatmaktadır: İznik Gölü’nün yarattığı nem ve ılıman iklim, gölden esen karakteristik rüzgarlar, Katırlı Dağları’nın mineral açısından zengin kireçli toprağı ve nesiller boyu aktarılan geleneksel yetiştirme yöntemleri bu zeytini eşsiz kılan unsurlardır. Yurdun dört bir yanına Gemlik fidanı dikilse de gerçek Müşküle zeytininin o özgün tadı ve kıvırcık görünümü ancak bu topraklarda elde edilmektedir.

Müşküle zeytini öncelikle sofralık salamura zeytin olarak tüketilir. Geleneksel Türk kahvaltısının vazgeçilmezi olan bu zeytin; zeytin yağı ile karıştırılmış peynir, köy ekmeği ve çay ile mükemmel uyum sağlar. Bunun yanı sıra zeytinyağlı yemeklerde, salatalarda ve antipasto tabaklarında da kullanılabilir. Yüksek yağ oranı nedeniyle sofralık kaliteden düşen taneler birinci sınıf zeytinyağı elde etmek için de değerlendirilmektedir.

Müşküle Köyü, yalnızca zeytiniyle değil, zengin tarihiyle de öne çıkan bir yerleşim yeridir. Selçuklular dönemine uzanan köy, İpek Yolu güzergahı üzerinde yer almış; Osmanlı mimarisi, asırlık çınar ağaçları ve Helenistik döneme ait Hisar Kalesi ile tarihi bir açık hava müzesine dönüşmüştür. Büyük şair Nazım Hikmet’in vasiyetiyle dikilen çınar ağacının da bu köyde olması, Müşküle’yi kültürel belleğe kazımıştır

İznik Müşküle Zeytininin Bazı Özellikleri

Köken bölgesi	Müşküle Köyü, İznik, Bursa
Zeytin tipi	Gemlik + Çelebi aşısı (Siyah sofralık)
Yağ içeriği	~%29,9
Kabuk yapısı	İnce, kıvırcık
Et / çekirdek	Bol etli, küçük çekirdekli
Hasat zamanı	Sonbahar — tam siyahlaşma sonrası
Hasat yöntemi	Elle, günlük toplama
İşleme	Yalnızca su + tuz salamurası
Boylandırma	1., 2., 3. boy sofralık; 4. boy yağlık
Kullanım alanı	Sofralık salamura, zeytinyağı