Müşküle Üzümü
Müşküle üzümünün geçmişi yüzlerce yıl öncesine dayanır. Osmanlı döneminde dahi değerli bir ürün olarak bilinen bu üzüm, yaklaşık 300 yıl önce ihracata başlamış ve zamanla ünü geniş coğrafyalara yayılmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında da önemini korumuş, bölgenin en köklü tarımsal değerlerinden biri olarak kabul edilmiştir.
Yerel kaynaklara göre, 1923 yılında Müşküleli Halil İbrahim Ağa’nın, İznik’ten yanında getirdiği Müşküle üzümünü Mustafa Kemal Atatürk’e hediye ettiği rivayet edilir; üzümün tadı, rengi ve görüntüsünün Atatürk’ün beğenisini kazandığı, bunun üzerine Ülke liderinin bu üzümden yeniden getirilmesini istediği belirtilir. Bu anekdot, bölge üreticileri ve tarihsel anlatımlarda sıkça aktarılır. İsmini Bursa’nın Müşküle Köyü’nden alması, onun yerel kimliğini ve köklü tarihini daha da güçlendirmektedir.
Müşküle Köyü, sofralık üzüm çeşitleri arasında özel bir yere sahip olan Müşküle Üzümü ile ünlüdür. Bu üzüm, iri taneleri, kalın kabuğu ve sarı-yeşil şeffaf rengi ile hemen dikkat çeker. Hasada yaklaştığında tanelerin güneş gören tarafları hafifçe kızarır ve üzüme ayrı bir estetik görünüm kazandırır.
Müşküle Üzümü, vitis vinifera türüne ait, geç olgunlaşan bir üzüm çeşididir. yetiştiği coğrafyanın ekolojik durumu, iklimi, denize olan yakınlığı, yaklaşık 1000 metrelik rakımı ve toprak yapısı sayesinde kendine has özellikler kazanır. Taneleri sert, sulu ve hafif eliptik şekliyle öne çıkar. Bu üzüm çeşidi, diğer sofralık üzümlere göre çok geç olgunlaşır; hasat genellikle diğer çeşitlerden 3-4 hafta sonra yapılır. Aynı zamanda muhafaza süresi uzun olduğu için uzun süre tazeliğini korur.
Müşküle üzümünün bazı karakteristik özellikleri şunlardır: salkımı kanatlı konik şekildedir, orta büyüklükte (400-500 g) ve dolgun bir yapıya sahiptir. Taneleri iri, 5 gram civarında, sert ve sulu etlidir. Rengi yeşil-sarı, kehribar sarısı tonlarına sahiptir ve 1-4 çekirdek içerir. Budama kısa ve özenli yapılır.
Sonuç olarak, İznik Müşküle Üzümü, lezzeti, görünümü ve dayanıklılığı ile hem sofralık hem de ticari anlamda değerli bir üzüm çeşididir
Köyümüz, adını dünyaca ünlü Müşküle üzümüne vermiş, bu üzümün yetiştiği toprakların kadim sahibidir. Günümüzde Müşküle üzümünün üretimi İznik’in çeşitli bölgelerinde devam etmekte olup, köyümüzün ana geçim kaynağı zeytinciliktir.
Müşküle Üzümünün Karakteristik Özellikleri
Salkım Şekli : Kanatlı konik
Salkım Büyüklüğü : Orta irilikte (400-500 g)
Salkım Sıklığı : Dolgun
Olgunlaşma : Geç
Budama : Kısa
Tane Eti : Sert ve sulu
Tane Rengi : Yeşil – Sarı (kehribar sarısı)
Tane Şekli : Hafif eliptik
Tane Büyüklüğü : Çok iri (5 g)
Şeker Oranı : Yüksek
Çekirdek : 1-4 adet
Tür : Vitis vinifera L.
Gastronomi ve Kullanım Alanları
Müşküle üzümü, lezzeti, görünümü ve dayanıklılığı ile hem sofralık hem de ticari anlamda değerli bir üzüm çeşididir. Sofralık tüketimin ötesinde çeşitli alanlarda kullanılmaktadır:
- Taze sofralık tüketim (turistlerin de sıklıkla tercih ettiği bir yöresel ürün)
- Pekmez üretimi (yüksek şeker oranı nedeniyle özellikle uygundur)
- Sirke ve ev yapımı fermente ürünler
- Kurutulmuş üzüm ve kuru yemiş
- Reçel ve tatlı yapımı
Hasat ve Muhafaza
Müşküle üzümü, diğer sofralık üzümlere göre çok geç olgunlaşır; hasat genellikle diğer çeşitlerden 3–4 hafta sonra yapılır. Bu gecikme, üzümün gölün yarattığı termal tampon sayesinde asitliğini ve tazeliğini korumasından kaynaklanır.
- Hasat dönemi: Ekim – Kasım ayları
- Açık ve örtü altı koşullarda 4 aya kadar tazeliğini koruyabilir
- Kış aylarına kadar bekletilebilen dayanıklı bir salkım ve tane yapısına sahiptir
- Yola ve uzun taşımaya dayanıklıdır
Akademik çalışmalar (2020–2021), hasat olgunluğundan itibaren 6 hafta boyunca dalda bekleme sürecinde tane büyüklüğünün artmaya devam ettiğini ortaya koymuştur. 6. haftada tane ağırlığı 4,35 g değerine ulaşarak en yüksek seviyesine erişmiştir.